Ticareti Terk Su├žu

Ticareti terk su├žu

Esas No:2014/835
Karar No:2016/52

Mahkemesi : … ─░cra Ceza
Ticareti usul├╝ne ayk─▒r─▒ olarak terk etmek su├žundan san─▒klar─▒n beraatine ili┼čkin, … ─░cra Ceza Mahkemesince verilen … g├╝n ve … say─▒l─▒ h├╝km├╝n ┼čik├óyet├ži vekili taraf─▒ndan temyiz edilmesi ├╝zerine dosyay─▒ inceleyen Yarg─▒tay … Ceza Dairesince … g├╝n ve …-… say─▒ ile;
“1- ┼×ik├óyet├ži vekilinin 07.06.2011 tarihli ┼čikayet dilek├žesine ekledi─či belgelerden … Tasar─▒m ve Reklamc─▒l─▒k Hizmetleri Tic. Ltd. ┼×ti. temsilcisinin …; … K─▒rtasiye B├╝ro Malz. Matbaa ─░n┼č. Tur. G─▒da ve Hayvanc─▒l─▒k ─░th ─░hr. San. ve Tic. Ltd. ┼×ti. temsilcisinin de … oldu─čunun belirli olmas─▒na kar┼č─▒n, yarg─▒lamaya devamla bu san─▒klar y├Ân├╝nden esastan bir karar verilmesi gerekirken, yaz─▒l─▒ ┼čekilde t├╝zel ki┼čilik hakk─▒nda h├╝k├╝m kurulmas─▒,
2- Ayr─▒nt─▒lar─▒, Yarg─▒tay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2011/505, 509 ve 513 Esas say─▒l─▒ kararlar─▒nda da a├ž─▒kland─▒─č─▒ ├╝zere, ─░─░K’nun 337/a maddesinde d├╝zenlenen ‘ticareti usul├╝ne ayk─▒r─▒ terk etmek’ su├žunun ticaret ┼čirketleri m├╝d├╝r ve yetkililerince de i┼členmesinin m├╝mk├╝n oldu─ču cihetle; ticaret ┼čirketi yetkilisi olan san─▒klara isnat edilen su├žun olu┼čabilmesi i├žin tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi, bu durumu onbe┼č g├╝nl├╝k s├╝re i├žerisinde kay─▒tl─▒ oldu─ču ticaret siciline bildirmemesi, b├╝t├╝n aktif ve pasifi ile alacakl─▒lar─▒n─▒n isim ve adreslerini i├žeren bir mal beyannamesi vermemesinin gerekmesi nedeniyle, bor├žlu ┼čirketin ticareti terk edip etmedi─či y├Ân├╝nde zab─▒ta ara┼čt─▒rmas─▒ yapt─▒r─▒larak ve kay─▒tl─▒ oldu─ču Vergi Dairesi M├╝d├╝rl├╝─č├╝nden m├╝kellefiyetlerinin devam edip etmedi─činin tespitinden sonra hukuki durumunun takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yaz─▒l─▒ ┼čekilde beraat karar─▒ verilmesi” isabetsizliklerinden bozulmas─▒na karar verilmi┼čtir.
… ─░cra Ceza Mahkemesi ise … g├╝n ve … say─▒ ile;
“…Ceza hukuku a├ž─▒s─▒ndan fail, eylemi ger├žekle┼čtiren kimsedir. Bu kimsenin cezaland─▒r─▒labilmesi onun eylemi ger├žekle┼čtirmesi ko┼čuluna ba─čl─▒d─▒r. Basit bu kabul, bizi konumuz a├ž─▒s─▒ndan failin yarg─▒lanmas─▒ gereken ki┼či veya ba┼čkas─▒ olup olmad─▒─č─▒ ┼čeklindeki aray─▒┼ča sevk eder.
Bunu belirleyecek olan 44. madde i├žeri─čidir. 44. madde 337/a’daki eylemin failinin belirlenmesi a├ž─▒s─▒ndan merkezi bir rol ├╝stlenir. Buraya de─čin anlat─▒lan temeller referans al─▒nd─▒─č─▒nda, somut olayda mal beyan─▒ ├Âdevinden ka├ž─▒nan ya da kabaca ticareti terk etti─či iddia edilen kimse t├╝zel ki┼čidir.
T├╝zel ki┼čili─čin, mal beyan─▒nda bulunma ├Âdevinden yoksun olmas─▒ ya da 44. madde ├žer├ževesinde kendisine atfedilecek bir sorumluluktan yoksun olmas─▒, onun temsilci, y├Ânetici veya ortaklar─▒n─▒n mal bildiriminde bulunmalar─▒n─▒ ├Ânlemektedir. Dolay─▒s─▒yla 44. madde kapsam─▒ d─▒┼č─▒nda kalan ├Âz├╝ itibar─▒yla tasfiye ve infisah h├╝k├╝mlerine tabi bir kimsenin y├Ânetici veya sorumlular─▒n─▒n, 44. maddenin buyruklar─▒n─▒ yerine getirmediklerini dolay─▒s─▒yla 337/a madde uygulamas─▒nda fail olarak addedilmelerine imkan bulunmamaktad─▒r.
Dolay─▒s─▒yla burada san─▒─č─▒n kanunen sorumlu olmad─▒─č─▒ndan ├Ât├╝r├╝ bir edimi yerine getirmedi─činden bahisle 337/a maddesine istinaden cezaland─▒r─▒lmas─▒ olanaks─▒zd─▒r.” gerek├žesiyle direnerek ├Ânceki h├╝k├╝mde oldu─ču gibi san─▒─č─▒n beraatine karar vermi┼čtir.
Bu h├╝km├╝n de ┼čik├óyet├ži vekili taraf─▒ndan temyiz edilmesi ├╝zerine Yarg─▒tay Cumhuriyet Ba┼čsavc─▒l─▒─č─▒n─▒n … g├╝n ve … say─▒l─▒ “bozma” istekli tebli─čnamesiyle Yarg─▒tay Birinci Ba┼čkanl─▒─č─▒na g├Ânderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de─čerlendirilmi┼č ve a├ž─▒klanan gerek├želerle karara ba─članm─▒┼čt─▒r.
T├ťRK M─░LLET─░ ADINA
CEZA GENEL KURULU KARARI
San─▒klar─▒n ticareti usul├╝ne ayk─▒r─▒ olarak terk etmek su├žundan beraatlerine karar verilen olayda, ├ľzel Daire ile yerel mahkeme aras─▒nda olu┼čan ve Ceza Genel Kurulunca ├ž├Âz├╝mlenmesi gereken uyu┼čmazl─▒klar;
1- Ticareti terk su├žundan verilen dava dilek├žesinde san─▒k olarak sadece ┼čirketlerin g├Âsterilmesi ve dilek├žede yer almayan ┼čirket m├╝d├╝rleri ve yetkili temsilcilerinin ise dilek├žeye eklenen belgelere g├Âre tespit edilebilmesi durumunda, m├╝d├╝rler ve ┼čirket temsilcileri hakk─▒nda h├╝k├╝m kurulmas─▒n─▒n m├╝mk├╝n bulunup bulunmad─▒─č─▒,
2- ┼×ik├óyete konu ┼čirketlerin fiilen ticareti terk edip etmedi─či hususunda zab─▒ta ara┼čt─▒rmas─▒ yapt─▒r─▒lmadan ve vergi m├╝kellefli─činin devam edip etmedi─či de belirlenmeden h├╝k├╝m kurulmas─▒n─▒n isabetli olup olmad─▒─č─▒,
Noktalar─▒nda toplanmaktad─▒r.
─░ncelenen dosya kapsam─▒ndan;
Dosyada onays─▒z ├Ârne─či bulunan icra dosyas─▒na g├Âre, 07.04.2008 tarihinde ┼čik├óyet├ži … Hizmetleri A.┼×. taraf─▒ndan, dava dilek├žesinde san─▒k olarak g├Âsterilen ┼čirketler hakk─▒nda 4.000 Liras─▒ ├Âdeme nedeniyle mahsup edilen 8.275 Lira bedelli bir ├žek dolay─▒s─▒yla kambiyo senetlerine dayal─▒ haciz yoluyla icra takibine ba┼član─▒ld─▒─č─▒,
├ľdeme emirlerinin direnmeye konu ┼čirketlerin ticaret sicilinde yer alan adreslerine 09.04.2008 ve 14.04.2008 tarihlerinde tebli─č edildi─či,
S├Âz konusu ┼čirketler ve yetkilileri taraf─▒ndan herhangi bir ┼čekilde mal beyan─▒nda bulunulmamas─▒ ├╝zerine, ┼čikayet├ži vekilinin talebiyle talimat g├Ânderilen icra m├╝d├╝rl├╝kleri taraf─▒ndan 12.05.2011 ve 13.05.2011 tarihlerinde haciz i┼člemi i├žin ┼čirket adreslerine gidildi─činde ┼čirketlerin ta┼č─▒nd─▒─č─▒n─▒n tespit edildi─či,
┼×ik├óyet├ži vekilinin 07.06.2011 tarihli dava dilek├žesinde san─▒k olarak sadece ┼čirketlerin g├Âsterildi─či, bu ┼čirketlerin m├╝d├╝r veya temsilcilerinin isim ve kimlik bilgilerine dilek├žede yer verilmedi─či, ancak dilek├žede san─▒klar─▒n hapis cezas─▒ ile cezaland─▒r─▒lmalar─▒n─▒n istenildi─či, dilek├že ekinde ibraz edilen ticaret sicilleri ve belgelere g├Âre, …’n─▒n … Tasar─▒m ve Reklamc─▒l─▒k Hizmetleri Ticaret Limited ┼×irketi’nin 245.000 Liral─▒k toplam sermayesinin 235.200 Liral─▒k, …’nun … K─▒rtasiye B├╝ro Malzemeleri Matbaa ─░n┼čaat Turizm G─▒da ve Hayvanc─▒l─▒k ─░thalat ─░hracat Sanayi ve Ticaret Limited ┼×irketi’nin 50.000 Liral─▒k, toplam sermayesinin 49.500 Liral─▒k b├Âl├╝mlerine sahip ortaklar─▒ olup, ayn─▒ zamanda “m├╝d├╝r” s─▒fat─▒yla da ┼čirketi temsile yetkili olduklar─▒, dava dilek├žesinde ÔÇťsan─▒klar─▒n ticareti terk etmesine ra─čmen durumu Ticaret Siciline bildirmedi─či gibi mal beyan─▒nda da bulunmad─▒─č─▒ÔÇŁ iddias─▒ ile ticareti terk su├žundan dava a├ž─▒ld─▒─č─▒,
Yerel mahkemece yap─▒lan tensipte, ÔÇť5237 say─▒l─▒ TCK’nun 20 ve 60. maddeleri ile ─░cra ─░flas Kanununun 345. maddelerinin t├╝zel ki┼čili─čin sorumlulu─čunu kald─▒rmakla t├╝zel ki┼čiyi su├ž tarihinde temsile yetkili ki┼či ya da ki┼čilerin tan─▒nmas─▒na yarayacak kimlik bilgilerinin tespiti ile dayanaklar─▒yla birlikte mahkememize sunulmas─▒, bu ├Âdeve riayet edilmemesi halinde, yarg─▒lanacak ├Âznenin belirsizli─činden ├Ât├╝r├╝ TTK’nun 20. maddesi h├╝km├╝ de g├Âzetilerek mevcut bilgiler referans al─▒narak karar ittihaz─▒naÔÇŁ ┼čeklinde bir karar al─▒nd─▒─č─▒, bu karar uyar─▒nca ticaret sicili memurlu─čuna yaz─▒lan yaz─▒ ├╝zerine, memurluk taraf─▒ndan 22.03.2004 ve 22.08.2005 tarihli ticaret sicili gazetesi ├Ârnekleri ile ┼čirket m├╝d├╝rleri olan … ve …’nun n├╝fus ve ikamet bilgilerinin mahkemeye g├Ânderildi─či,
S├Âz konusu ┼čirketin ticareti fiilen terk edip etmedi─či hususunda bir ara┼čt─▒rma yapt─▒r─▒lmad─▒─č─▒ ve ilgili vergi dairesinden de vergi m├╝kellefli─činin devam edip etmedi─činin sorulmad─▒─č─▒,
Anla┼č─▒lmaktad─▒r.
Uyu┼čmazl─▒k konular─▒n─▒n s─▒ras─▒yla ele al─▒nmas─▒nda fayda bulunmaktad─▒r:
1- Ticareti terk su├žundan verilen dava dilek├žesinde san─▒k olarak sadece ┼čirketin g├Âsterilmesi ve dilek├žede g├Âsterilmeyen ┼čirket m├╝d├╝r├╝ ve yetkili temsilcisinin ise dilek├žeye eklenen belgelere g├Âre tespit edilebilmesi durumunda, ┼čirket m├╝d├╝r├╝ ve yetkili temsilcisi hakk─▒nda h├╝k├╝m kurulmas─▒n─▒n m├╝mk├╝n olup olmad─▒─č─▒;
2004 say─▒l─▒ ─░cra ve ─░flas Kanunu, bu kanun kapsam─▒nda ├ž─▒kan hukuksal sorunlar─▒n en k─▒sa ve basit bir ┼čekilde ├ž├Âz├╝mlenmesi y├Ântemini benimsemi┼č ve buna ba─čl─▒ olarak da, kanunda d├╝zenlenen su├žlara ili┼čkin 346 ila 354. maddeleri aras─▒nda farkl─▒ bir yarg─▒lama usul├╝ ├Âng├Ârm├╝┼čt├╝r.
Kanun koyucu 5271 say─▒l─▒ Ceza Muhakemesi Kanunu ile 1 Haziran 2005 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če giren 5358 ve 06.03.2007 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če giren 5582 say─▒l─▒ Kanunlarla ─░─░KÔÇÖnun ├že┼čitli maddelerinde de─či┼čiklik yapmas─▒na kar┼č─▒n, bu ├Âzel yarg─▒lama usul├╝n├╝ baz─▒ k├╝├ž├╝k de─či┼čiklikler d─▒┼č─▒nda aynen korumu┼čtur.
5237 say─▒l─▒ TCKÔÇÖda, c├╝r├╝m-kabahat ayr─▒m─▒ ve buna ba─čl─▒ olarak da yapt─▒r─▒m sisteminde yer alan a─č─▒r-hafif hapis ayr─▒m─▒na son verilmesi ├╝zerine, kanunda kabahat olarak ├Âng├Âr├╝len bir k─▒s─▒m eylemler 5326 say─▒l─▒ Kabahatler Kanunu ile idari yapt─▒r─▒m─▒ gerektiren eylemler olarak d├╝zenlenmi┼č, bir k─▒s─▒m eylemler ise su├ž haline getirilmi┼čtir. Bu sistem ve yapt─▒r─▒m de─či┼čikli─činin zorunlu sonucu olarak, ├Âzel yasalardaki yapt─▒r─▒m sisteminin de 5237 say─▒l─▒ Kanuna uyarlanmas─▒ amac─▒yla 01.06.2005 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če konulan 5252 say─▒l─▒ T├╝rk Ceza Kanununun Y├╝r├╝rl├╝k ve Uygulama ┼×ekli Hakk─▒ndaki Kanunun 7. maddesi ile kanunlarda, yapt─▒r─▒m─▒ hafif hapis ve hafif para cezas─▒ olarak ├Âng├Âr├╝len eylemler ve buna ba─čl─▒ olarak, ─░cra ve ─░flas Kanununda, yapt─▒r─▒m─▒ hafif hapis olarak ├Âng├Âr├╝len eylemler idari para cezas─▒ gerektiren kabahatlere d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r.
Ancak, bu genel uyarlama h├╝km├╝n├╝n yetersiz oldu─čunu g├Âren kanun koyucu, 01.06.2005 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če giren 5358 say─▒l─▒ Kanun ile ─░cra ve ─░flas Kanunu’nun 16. bab kapsam─▒ndaki fiilleri ikili bir ayr─▒ma tabi tutarak, bir k─▒s─▒m eylemleri su├ž olarak, di─čer bir k─▒s─▒m eylemleri ise, kabahat olarak d├╝zenlemi┼čtir. Baz─▒ su├žlar─▒n reÔÇÖsen takibi ├Âng├Âr├╝lm├╝┼čken, baz─▒ su├žlar─▒n ise takibi ┼čikayet ┼čart─▒na ba─članm─▒┼č, bu husus da su├ž tan─▒m─▒n─▒n yer ald─▒─č─▒ maddelerde, ÔÇťbu su├žlar alacakl─▒n─▒n ┼čikayeti ├╝zerine takip olunurÔÇŁ, ÔÇťalacakl─▒n─▒n ┼čikayeti ├╝zerineÔÇŁ, ÔÇťilgilinin ┼čikayeti ├╝zerineÔÇŁ, ÔÇťzarar g├Âren alacakl─▒n─▒n ┼čikayeti ├╝zerineÔÇŁ ibareleriyle a├ž─▒k├ža belirtilmi┼čtir.
─░cra ve ─░flas Kanununun 337/a maddesinde; ÔÇť44 ├╝nc├╝ maddeye g├Âre mal beyan─▒nda bulunmayan veya beyan─▒nda mevcudu eksik g├Âsteren veya aktifinde yer alm─▒┼č mal─▒ veya yerine kaim olan de─čerini haciz veya iflas s─▒ras─▒nda g├Âstermeyen veya beyan─▒ndan sonra bu mallar─▒ ├╝zerinde tasarruf eden bor├žlu, bundan zarar g├Âren alacakl─▒n─▒n ┼čikayeti ├╝zerine, ├╝├ž aydan bir y─▒la kadar hapis cezas─▒ ile cezaland─▒r─▒l─▒r.
Birinci f─▒kradaki fiillerin i┼členmesinden alacakl─▒n─▒n zarar g├Ârmedi─čini ispat eden bor├žluya ceza verilmez.
Bor├žlunun, iflas─▒ halinde, birinci f─▒kradaki durum ayr─▒ca taksiratl─▒ iflas hali say─▒l─▒r” ┼čeklinde d├╝zenlenmi┼č bulunan ÔÇťticareti terkÔÇŁ su├žu da kovu┼čturmas─▒ ┼čik├óyete t├óbi olup dava a├žma y├Ântemi, ─░─░KÔÇÖnun 349. maddesinde;
ÔÇť┼×ik├óyet dilek├že ile veya ┼čifahi beyanla yap─▒l─▒r. Dilek├žeyi veya dava beyan─▒n─▒ alan icra mahkemesi duru┼čma i├žin hemen bir g├╝n tayin edip ┼čik├óyet├žinin imzas─▒n─▒ al─▒r ve maznuna celpname g├Ânderir. ┼×ahit g├Âsterilmi┼čse o da celbolunur.
─░ki taraf tayin olunan g├╝n ve saatte icra mahkemesinin huzuruna gelme─če veya vekil g├Ânderme─če mecburdurlar.
─░cab─▒nda merci, taraflar─▒n bizzat haz─▒r bulunmas─▒n─▒ emredebilir.
Maznun ba┼čka yerde ikamet ediyorsa istinabe yoluyla sorguya ├žekilir.
Maznun, ┼čik├óyeti alan veya istinabe edilen icra mahkemesinin huzuruna gelmez veya m├╝dafi g├Ândermezse yahut bizzat bulunmas─▒na l├╝zum g├Âr├╝l├╝rse zab─▒ta marifetiyle getirilir. Bu suretle de bulundurulamazsa muhakeme g─▒yab─▒nda g├Âr├╝l├╝r.
┼×ik├óyet├ži muayyen zamanda gelmez ve vekil de g├Ândermezse ┼čik├óyet hakk─▒ d├╝┼čer.
Gelmeyen ┼čahitlere yap─▒lacak muamele ile bor├žlunun g─▒yab─▒nda verilen karara kar┼č─▒ eski hale getirme talebi hakk─▒nda Ceza Muhakemeleri Usul├╝ Kanununda yaz─▒l─▒ h├╝k├╝mler tatbik olunurÔÇŁ ┼čeklinde a├ž─▒k├ža g├Âsterilmi┼čtir.
┼×ik├óyet, ayn─▒ kanunun 346 ve 347. maddeleri uyar─▒nca yetkili k─▒l─▒nan icra ceza mahkemesine ÔÇťfiilin ├Â─črenildi─či tarihten itibaren ├╝├ž ay ve her halde fiilin i┼člendi─či tarihten itibaren bir y─▒lÔÇŁ i├žinde yap─▒lmal─▒d─▒r.
G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi, kanun koyucu bu su├ža ili┼čkin olarak, 5271 say─▒l─▒ CMK sisteminden farkl─▒ bir y├Ântem benimsedi─činden, CMK h├╝k├╝mleri de─čil, ─░─░K h├╝k├╝mleri uygulanmal─▒d─▒r. Nitekim bu husus Ceza Genel Kurulunun 13.02.2007 g├╝n ve 16-28 ile 22.06.2010 g├╝n ve 114-154 say─▒l─▒ kararlar─▒nda da vurgulanm─▒┼čt─▒r.
Dava a├žan belge olmas─▒ nedeniyle ┼čikayet├ži taraf─▒ndan icra ceza mahkemesine verilecek olan ┼čik├óyet dilek├žesinin, ┼č├╝pheli veya ┼č├╝phelilerin isimleri ve ┼čik├óyet konusu olaya ili┼čkin bilgileri ta┼č─▒mas─▒ zorunlu olmakla birlikte, bu dava dilek├žesinin 5271 say─▒l─▒ CMKÔÇÖnun 170. maddesinde belirtilen iddianamenin b├╝t├╝n ┼čekil ┼čartlar─▒n─▒ i├žermesi zorunlulu─ču da bulunmamaktad─▒r.
Di─čer taraftan, 2004 say─▒l─▒ ─░─░K’nun 345. maddesinde; “Bu kanunda yaz─▒l─▒ su├žlar, h├╝kmi bir ┼čahs─▒n idare veya muamelelerini ifa s─▒ras─▒nda i┼členmi┼č ise ceza o h├╝kmi ┼čahs─▒n m├╝d├╝rlerinden, m├╝messil veya vekillerinden, tasfiye memurlar─▒ndan, idare meclisi reis ve azas─▒ndan veya murak─▒p ve m├╝fetti┼člerinden fiili yapm─▒┼č olan hakk─▒nda h├╝kmolunur” d├╝zenlemesi yer almaktad─▒r.
Bu a├ž─▒klamalar ─▒┼č─▒─č─▒nda uyu┼čmazl─▒k konusu de─čerlendirildi─činde;
┼×ikayet├ži vekili taraf─▒ndan, yerel mahkemeye sunulan 07.06.2011 tarihli ┼čik├óyet dilek├žesinde ┼č├╝phelilerin ismi yerine ┼čirket isimleri yaz─▒lm─▒┼č, dilek├ženin i├žeri─činde ┼č├╝phelilerin hapis cezas─▒ ile cezaland─▒r─▒lmas─▒ talep edilmi┼č, bununla da yetinilmeyerek san─▒klar─▒n ┼čirketlerin orta─č─▒ olduklar─▒n─▒, ayn─▒ zamanda “m├╝d├╝r” s─▒fat─▒yla ┼čirketleri temsile yetkili olduklar─▒n─▒ g├Âsteren ticaret sicil gazetelerinin internet ├ž─▒kt─▒s─▒ dilek├žeye eklenmi┼čtir. Ayr─▒ca yerel mahkemece verilen tensip karar─▒ uyar─▒nca, istenilmesi ├╝zerine ticaret sicili memurlu─ču taraf─▒ndan san─▒klar─▒n m├╝nferiden ┼čirketi temsile yetkili oldu─čunu g├Âsteren 22.03.2004 ve 22.08.2005 tarihli ticaret sicili gazetesi ├Ârnekleri ile … ve …’nun n├╝fus ve ikamet bilgileri dosyaya g├Ânderilmi┼čtir.
Bu durum kar┼č─▒s─▒nda, ┼čik├óyet dilek├žesi eklerinden san─▒klar─▒n kimli─či hi├žbir ┼č├╝pheye yer vermeyecek ┼čekilde anla┼č─▒ld─▒─č─▒ndan, dilek├žede san─▒klar─▒n isminin bulunmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylemek m├╝mk├╝n de─čildir. Dilek├žede san─▒klar─▒n isminin yaz─▒lmamas─▒ bir eksiklik ise de, yukar─▒da a├ž─▒klanan ┼čekilde dilek├ženin i├žeri─či, dilek├že ekindeki belgeler ve tensip karar─▒ ile bu eksiklik giderilmi┼čtir.
Bu nedenle, h├╝km├╝n an─▒lan ticari ┼čirket temsilcileri hakk─▒nda kurulmas─▒ gerekirken, gerek├želi karar ba┼čl─▒─č─▒nda ticari ┼čirket ismine yer verilerek h├╝km├╝n ticari ┼čirketler hakk─▒nda kurulmas─▒nda isabet bulunmamaktad─▒r.
Bu itibarla, san─▒k olarak ticari ┼čirketler hakk─▒nda h├╝k├╝m kurulmas─▒na ili┼čkin yerel mahkeme direnme h├╝km├╝n├╝n bu y├Ânden bozulmas─▒na karar verilmelidir.
2- ┼×irketin fiilen ticareti terk edip etmedi─či hususunda zab─▒ta ara┼čt─▒rmas─▒ yapt─▒r─▒lmadan ve vergi m├╝kellefli─činin devam edip etmedi─či de belirlenmeden h├╝k├╝m kurulmas─▒n─▒n isabetli olup olmad─▒─č─▒;
─░─░K’nun “Ticareti Terk Edenler” ba┼čl─▒kl─▒ 44. maddesi;
“Ticareti terk eden bir tacir onbe┼č g├╝n i├žinde keyfiyeti kay─▒tl─▒ bulundu─ču ticaret siciline bildirmeye ve b├╝t├╝n aktif ve pasifi ile alacakl─▒lar─▒n─▒n isim ve adreslerini g├Âsteren bir mal beyan─▒nda bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicili memurlu─čunca ticaret sicili ilanlar─▒n─▒n yay─▒nland─▒─č─▒ gazetede ve alacakl─▒lar─▒n bulundu─ču yerlerde de mutat ve m├╝nasip vas─▒talarla ilan olunur. ─░lan masraflar─▒n─▒ ├Âdemeyen tacir beyanda bulunmam─▒┼č say─▒l─▒r.
Bu ilan tarihinden itibaren bir sene i├žinde, ticareti terk eden tacir hakk─▒nda iflas yolu ile takip yap─▒labilir.
Ticareti terk eden tacir, mal beyan─▒n─▒n tevdii tarihinden itibaren iki ay m├╝ddetle haczi kabil mallar─▒ ├╝zerinde tasarruf edemez.
├ť├ž├╝nc├╝ ┼čah─▒slar─▒n zilyetlik ve tapu sicili h├╝k├╝mlerine dayanarak iyi niyetle elde etti─či haklar sakl─▒d─▒r. Ancak kar─▒ ve koca ile usul ve f├╝ru, neseben veya s─▒hren ikinci dereceye kadar (bu derece d├óhil) h─▒s─▒mlar, evlat edinenle evlatl─▒k aras─▒ndaki iktisaplarda iyi niyet iddias─▒nda bulunulamaz.
Mal beyan─▒n─▒ alan merci, keyfiyeti tapu veya gemi sicil daireleri ile T├╝rk Patent Enstit├╝s├╝ne bildirir. Bu bildiri ├╝zerine sicile, temlik hakk─▒n─▒n iki ay s├╝re ile tahdit edilmi┼č bulundu─ču ┼čerhi verilir. Keyfiyet ayr─▒ca T├╝rkiye Bankalar Birli─čine de bildirilir.
Bozulmaya maruz veya muhafazas─▒ k├╝lfetli olan veya tayin edilen kanuni m├╝ddet i├žinde de─čerinin d├╝┼čmesi kuvvetle muhtemel bulunan mallar hakk─▒nda, tacirin talebi ├╝zerine, mahkemece icra memuru marifetiyle ve bu kanun h├╝k├╝mleri dairesinde bu mallar─▒n sat─▒lmas─▒na ve bedelinin 9’uncu maddede yaz─▒l─▒ bir bankaya depo edilmesine karar verilebilir” ┼čeklinde olup, belirtilen y├╝k├╝ml├╝l├╝klere ayk─▒r─▒ davranmak, ayn─▒ kanunun 337/a maddesinde “ticareti terk edenlerin cezas─▒” ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda;
“44’├╝nc├╝ maddeye g├Âre mal beyan─▒nda bulunmayan veya beyan─▒nda mevcudunu eksik g├Âsteren veya aktifinde yer alm─▒┼č mal─▒ veya yerine kaim olan de─čerini haciz veya iflas s─▒ras─▒nda g├Âstermeyen veya beyan─▒ndan sonra bu mallar─▒ ├╝zerinde tasarruf eden bor├žlu, bundan zarar g├Âren alacakl─▒n─▒n ┼čik├óyeti ├╝zerine, ├╝├ž aydan bir y─▒la kadar hapis cezas─▒ ile cezaland─▒r─▒l─▒r.
Birinci f─▒kradaki fiillerin i┼členmesinden alacakl─▒n─▒n zarar g├Ârmedi─čini ispat eden bor├žluya ceza verilmez.
Bor├žlunun iflas─▒ halinde, birinci f─▒kradaki durum ayr─▒ca taksiratl─▒ iflas hali say─▒l─▒r” bi├žiminde yapt─▒r─▒ma ba─članm─▒┼čt─▒r.
─░─░K’nun 44. maddesinde ticareti terk eden tacir a├ž─▒s─▒ndan muhataplar─▒n kanuni haklar─▒n─▒ korumaya y├Ânelik bir tak─▒m y├╝k├╝ml├╝l├╝kler getirilmi┼č, y├╝k├╝ml├╝l├╝klere ayk─▒r─▒ hareket etmenin yapt─▒r─▒m─▒ da ayn─▒ kanunun 337/a maddesinde g├Âsterilmi┼čtir.
06.06.1965 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če giren 538 say─▒l─▒ Kanunun 22. maddesiyle de─či┼čtirilen ─░─░K’nun 44. maddesinin gerek├žesinde de; “Ticareti terk etmek suretiyle alacakl─▒lar─▒n takibinden kurtulmak isteyen kimselerle m├╝cadele etmek, ka├ž─▒n─▒lmas─▒ imk├óns─▒z bir zaruret halini alm─▒┼čt─▒r. Bilhassa son senelerde ticareti terk eden k├Ât├╝ niyetli bor├žlular─▒n i┼čyerlerini terk ettikleri ve ellerindeki mallar─▒ ba┼čkalar─▒na devrederek alacakl─▒lar─▒n─▒ zarara u─čratt─▒klar─▒ s─▒k s─▒k g├Âr├╝len hakikatlerdendir. Ticareti terk ederek alacakl─▒lar─▒n takibinden kurtulmak isteyen kimselerle tesirli bir ┼čekilde m├╝cadeleyi temin i├žin ─░cra ve ─░flas Kanunu sistemi i├žinde madde tadil edilmi┼č ve ayr─▒ca bu maddeye muhalefet 337/a maddesiyle cezaland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r” denilmektedir.
Takibi ┼čik├óyete ba─čl─▒ olan se├žimlik hareketli bu su├žun olu┼čabilmesi i├žin;
1- ─░─░K’n─▒n 44. maddesine g├Âre mal beyan─▒nda bulunulmamas─▒,
2- Mal beyan─▒nda mevcudun eksik g├Âsterilmi┼č olmas─▒,
3- Aktifte yer alan mal veya onun yerine kaim olan de─čerin, haciz veya iflas s─▒ras─▒nda g├Âsterilmemesi,
4- Mal beyan─▒ndan sonra, beyan edilen bu mallar ├╝zerinde tasarruf edilmesi,
Gereklidir.
Kanun maddesinde g├Âsterilen bu se├žimlik hareketlerin herhangi birisinin i┼členmesiyle, di─čer ┼čartlar─▒n da ger├žekle┼čmesi halinde ticareti terk su├žu olu┼čacakt─▒r.
44. maddeye uygun bir bi├žimde mal beyan─▒nda bulunuldu─čundan s├Âz edebilmek i├žin, bor├žlunun ticareti b─▒rakt─▒ktan sonra onbe┼č g├╝n i├žinde durumu ticaret siciline bildirmesi, b├╝t├╝n aktif ve pasifleri ile alacakl─▒lar─▒n isim ve adreslerini i├žerecek ┼čekilde mal beyan─▒nda bulunmas─▒ gerekir. Ayr─▒ca su├žun olu┼čabilmesi i├žin bor├žlunun fiilinden dolay─▒ alacakl─▒n─▒n zarar g├Ârmesi de gerekmektedir. 337/a maddesinin ikinci f─▒kras─▒ndaki; “birinci f─▒kradaki fiillerin i┼členmesinden alacakl─▒n─▒n zarar g├Ârmedi─čini ispat eden bor├žluya ceza verilmez” h├╝km├╝ uyar─▒nca, alacakl─▒n─▒n zarar g├Ârmedi─čini ispat etme zorunlulu─ču bor├žluya aittir.
Bunun yan─▒nda ticareti terk eden bor├žlunun ayr─▒ca tacir s─▒fat─▒ ta┼č─▒mas─▒ gerekmektedir. 6102 say─▒l─▒ T├╝rk Ticaret Kanununun 12. maddesinde ger├žek ki┼či tacir; “bir ticari i┼čletmeyi, k─▒smen de olsa kendi ad─▒na i┼čleten ki┼či” olarak tan─▒mland─▒ktan sonra, ayn─▒ kanunun 16. maddesinde; “ticaret ┼čirketleriyle, amac─▒na varmak i├žin ticari bir i┼čletme i┼čleten vak─▒flar, dernekler ve kendi kurulu┼č kanunlar─▒ gere─čince ├Âzel hukuk h├╝k├╝mlerine g├Âre y├Ânetilmek veya ticari ┼čekilde i┼čletilmek ├╝zere Devlet, il ├Âzel idaresi, belediye ve k├Ây ile di─čer kamu t├╝zel ki┼čileri taraf─▒ndan kurulan kurum ve kurulu┼člar da tacir say─▒l─▒rlar” denilmi┼č, 124. maddesinde ticaret ┼čirketleri; “kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif ┼čirketleri” olarak say─▒lm─▒┼čt─▒r.
Bu a┼čamada ticareti terk kavram─▒ ├╝zerinde durulmas─▒nda fayda bulunmaktad─▒r. ├ľ─čreti ve uygulamada; “ticari i┼čletmeyi kendi ad─▒na i┼čletmekten vazge├žmek veya ticari i┼čletmeyi kapatmak ya da da─č─▒tmak” olarak tan─▒mlanan ticareti terk fiilinin, mevzuatta belirlenen hukuki y├Ânteme uygun olarak ticari faaliyetin sonland─▒r─▒lmas─▒ ┼čeklinde ortaya ├ž─▒kmas─▒ m├╝mk├╝n oldu─ču gibi, ticari i┼čletme hukuki olarak varl─▒─č─▒n─▒ devam ettirmekle birlikte, fiili olarak sona erdirilmesi ┼čeklinde ger├žekle┼čmesi de imk├ón d├óhilindedir.
San─▒klar─▒n temsile yetkili oldu─ču ┼čirketlerin limited ┼čirket olmas─▒ nedeniyle, an─▒lan ticari ┼čirketlere ili┼čkin kanuni h├╝k├╝mlerin de incelenmesi gerekmektedir. 6102 say─▒l─▒ T├╝rk Ticaret Kanununun 573. maddesinde;
(1) Limited ┼čirket, bir veya daha ├žok ger├žek veya t├╝zel ki┼či taraf─▒ndan bir ticaret unvan─▒ alt─▒nda kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylar─▒n─▒n toplam─▒ndan olu┼čur.
(2) Ortaklar, ┼čirket bor├žlar─▒ndan sorumlu olmay─▒p, sadece taahh├╝t ettikleri esas sermaye paylar─▒n─▒ ├Âdemekle ve ┼čirket s├Âzle┼čmesinde ├Âng├Âr├╝len ek ├Âdeme ve yan edim y├╝k├╝ml├╝l├╝klerini yerine getirmekle y├╝k├╝ml├╝d├╝rler.
(3) Limited ┼čirket, kanunen yasak olmayan her t├╝rl├╝ ekonomik ama├ž ve konu i├žin kurulabilir.” ayn─▒ kanunun 623. maddesinde ise;
“(1) ┼×irketin y├Ânetimi ve temsili ┼čirket s├Âzle┼čmesi ile d├╝zenlenir. ┼×irketin s├Âzle┼čmesi ile y├Ânetimi ve temsili, m├╝d├╝r s─▒fat─▒n─▒ ta┼č─▒yan bir veya birden fazla orta─ča veya t├╝m ortaklara ya da ├╝├ž├╝nc├╝ ki┼čilere verilebilir. En az─▒ndan bir orta─č─▒n, ┼čirketi y├Ânetim hakk─▒n─▒n ve temsil yetkisinin bulunmas─▒ gerekir.
(2) ┼×irketin m├╝d├╝rlerinden biri bir t├╝zel ki┼či oldu─ču takdirde, bu ki┼či bu g├Ârevi t├╝zel ki┼či ad─▒na yerine getirecek bir ger├žek ki┼čiyi belirler.
(3) M├╝d├╝rler, kanunla veya ┼čirket s├Âzle┼čmesi ile genel kurula b─▒rak─▒lmam─▒┼č bulunan y├Ânetime ili┼čkin t├╝m konularda karar almaya ve bu kararlar─▒ y├╝r├╝tmeye yetkilidirler” d├╝zenlemelerine yer verilmi┼čtir.
Limited ┼čirketlerin t├╝zel ki┼čili─činin sona ermesi ise TTK’nun 636 ve 637. maddelerinde a├ž─▒klanarak ayn─▒ kanunun 643. maddesindeki yollama nedeniyle de anonim ┼čirketin tasfiyesine ili┼čkin kurallar─▒n limited ┼čirketler hakk─▒nda da uygulanaca─č─▒ belirtilmi┼čtir.
─░cra ─░flas Kanununda d├╝zenlenen su├žlar─▒n t├╝zel ki┼čilerin faaliyetleri s─▒ras─▒nda i┼členmesi halinde kimlerin sorumlu olaca─č─▒, “h├╝kmi ┼čah─▒slar─▒n muamelelerinde kimlerin ceza g├Ârece─či” ba┼čl─▒kl─▒ 345. maddesinde; “bu kanunda yaz─▒l─▒ su├žlar, h├╝kmi bir ┼čahs─▒n idare veya muamelelerini ifa s─▒ras─▒nda i┼členmi┼č ise ceza o h├╝kmi ┼čahs─▒n m├╝d├╝rlerinden, m├╝messil ve vekillerinden, tasfiye memurlar─▒ndan, idare meclisi reis ve azas─▒ndan veya murak─▒p ve m├╝fetti┼člerinden fiili yapm─▒┼č olan hakk─▒nda h├╝kmolunur” ┼čeklinde h├╝k├╝m alt─▒na al─▒nm─▒┼č olup, limited ┼čirket m├╝d├╝rlerinin ve yetkili temsilcilerinin de bu kapsamda oldu─ču a├ž─▒kt─▒r.
Nitekim Yarg─▒tay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 g├╝n ve 513-29, 27.05.2014 g├╝n ve 100-278, 23.09.2014 g├╝n ve 99-398, 09.12.2014 g├╝n ve 301-551, 24.02.2015 g├╝n ve 502-10 say─▒l─▒ kararlar─▒ da bu do─črultudad─▒r.
Bu a├ž─▒klamalar ─▒┼č─▒─č─▒nda uyu┼čmazl─▒k konusu de─čerlendirildi─činde;
Ticareti usul├╝ne ayk─▒r─▒ olarak terk etmek su├žunun olu┼čabilmesi i├žin, ger├žek ki┼či tacir ya da ticaret ┼čirketi m├╝d├╝r veya yetkili temsilcilerinin fiili olarak ticareti terk etmesi ve bu durumu onbe┼č g├╝n i├žerisinde kay─▒tl─▒ bulunduklar─▒ ticaret sicili memurlu─čuna bildirmemesinin gerekmesi kar┼č─▒s─▒nda; san─▒klar─▒n orta─č─▒ ve yetkili temsilcisi olduklar─▒ limited ┼čirketlerin ticareti ger├žekten terk edip etmedikleri y├Ân├╝nde zab─▒ta ara┼čt─▒rmas─▒ yapt─▒r─▒l─▒p, vergi m├╝kellefliklerinin devam edip etmedi─či de belirlenerek, sonucuna g├Âre san─▒klar─▒n hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik ara┼čt─▒rmaya dayal─▒ olarak beraat h├╝km├╝ kurulmas─▒ yerinde de─čildir.
Bu itibarla, yerel mahkeme direnme h├╝km├╝nde bu uyu┼čmazl─▒k y├Ân├╝nden de isabet bulunmamaktad─▒r.
Sonu├ž olarak, yerel mahkeme direnme h├╝km├╝n├╝n her iki uyu┼čmazl─▒k y├Ân├╝nden de bozulmas─▒na karar verilmelidir.
SONUÇ:
A├ž─▒klanan nedenlerle;
1- … ─░cra Ceza Mahkemesinin … g├╝n ve … say─▒l─▒ direnme h├╝km├╝n├╝n, dava dilek├žesi i├žeri─činden ve ekindeki belgelerden hakk─▒nda dava a├ž─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lan ticari ┼čirket yetkilileri … ve … yerine t├╝zel ki┼či olan ticari ┼čirketler hakk─▒nda h├╝k├╝m kurulmas─▒ ve ticari ┼čirket temsilcisi olan san─▒klar─▒n ticareti terk su├žunun faili olabilece─či g├Âzetilmeden, eksik ara┼čt─▒rmaya dayal─▒ olarak beraat karar─▒ verilmesi nedenleriyle BOZULMASINA,
2- Dosyan─▒n, mahalline g├Ânderilmek ├╝zere Yarg─▒tay Cumhuriyet Ba┼čsavc─▒l─▒─č─▒na TEVD─░─░NE, 09.02.2016 tarihinde yap─▒lan m├╝zakerede oybirli─čiyle karar verildi.